Roerdomp

2003 is het jaar van de Roerdomp

SOVON Vogelonderzoek Nederland heeft 2003 uitgeroepen tot ‘Het jaar van de Roerdomp’. Dit sluit aan op de activiteiten die Vogelbescherming Nederland voor deze soort ontplooit. Sinds het verschijnen van het Beschermingsplan Moerasvogels in 2000 is er veel aandacht voor moerassen en moerasvogels. De Roerdomp is één van de dertien aandachtsoorten van dit plan. De Europese Unie heeft ook een Species Action Plan Bittern gemaakt. De Roerdomp is een prachtige ambassadeur voor waardevolle moerassen.

Het jaar van de Roerdomp bevat twee onderdelen. Allereerst een landdekkende inventarisatie. Over de verspreiding en aantallen van de Roerdomp is al veel bekend (zie ook de nieuwe broedvogelatlas van SOVON), maar komend broedseizoen wil SOVON graag met extra inspanningen in één jaar komen tot een volledige, landdekkende inventarisatie. Hoeveel Roerdompen zitten er in Nederland, zijn er recent nieuwe gebieden bezet en hoeveel Roerdompen zitten er in de echte bolwerken? Deze informatie is belangrijk om onze moerasgebieden en de Roerdomp te kunnen beschermen. Broedvogeltellers van SOVON worden opgeroepen extra aandacht te besteden aan de Roerdomp. Daarnaast worden tellers die interesse hebben in extra onderzoek in 2003 opgeroepen om hun medewerking verlenen aan onderzoek naar de inventarisatienauwkeurigheid van Roerdompen. Tevens wordt gevraagd of kunnen karakteristieken van het geluid van de Roerdomp te noteren. Op de website van SOVON wordt hierover uitleg gegeven.

Meer informatie over het project is te lezen op de site van SOVON

In de kaart hiernaast wordt de verandering in verspreiding van de Roerdomp in Nederland weergegeven. De periode 1998-2000 is vergeleken met de periode 1973-77. De soort is in de tussenliggende tijd uit 137 atlasblokken verdwenen (50% afname).

rode stip: verdwenen uit 184 atlasblokken
zwarte stip: verschenen in 47 atlasblokken

Bron: SOVON

Over de Roerdomp
De Roerdomp laat zich niet zo gemakkelijk vangen in het kijkerbeeld. Deze rietreiger heeft een uitstekende schuitkleur en speciaal gedrag (paalhouding), waarbij hij tegen een achtergrond van riet geheel wegvalt voor ons menselijk oog. In het broedseizoen begeeft de Roerdomp zich nauwelijks buiten het moeras. Bij onderzoek aan de Roerdomp moeten we het hebben van zijn geluid, dat vooral in de schemering en nacht ten gehore wordt gebracht. Het is een zeer kenmerkend, diep ‘hoemp’, dat soms op kilometers afstand te horen is. Op grond van waarnemingen van roepende Roerdompen wordt het aantal territoria bepaald. We weten al heel wat van de Roerdomp, maar de inventarisatie is nog steeds omgeven met de nodige geheimzinnigheid. Onderzoek duidt er op dat elke Roerdomp z’n eigen karakteristieke geluid heeft. Door hierop bij inventarisatie in te spelen kan misschien aan het licht komen dat het niet steeds dezelfde Roerdomp is die roept maar dat er verschillende zijn.

Nederland, Roerdomp-land
In West-Europa herbergen alleen Nederland en Frankrijk meer dan 100 paren van deze reiger. Verder komt hij talrijk voor in Oost- en Zuidoost-Europa. Voor de Roerdomp is het lage, moerassige deel van Nederland favoriet, maar ook in provincies op hogere gronden kan hij opduiken. Bolwerken met soms meer dat tien paren zijn het Lauwersmeer, de Friese meren, NW-Overijssel, Oostvaardersplassen, het Harderbroek en Zaanstreek-Waterland. Dit zijn grote waterrijke gebieden met veel overjarige rietrijke moerasvegetaties. De Roerdomp kan echter ook aangetroffen worden in kleine geschikte moerassige biotopen, zoals petgaten, vennen, kolken, oude rivierarmen en in rietkragen langs oevers. Voedsel, merendeels vis en amfibieën, wordt vooral gezocht in oevervegetaties

Roerdomp Foto: Hendrik van Kampen

Terug naar boven