Een nieuwe Rode Lijst

Eens in de tien jaar verschijnt een lijst met daarop de meest bedreigde en kwetsbare vogelsoorten. Sinds 5 november is er een nieuwe rode lijst van vogelsoorten. Hierop staan in totaal 78 soorten, en het is opvallend dat vooral de akker- en weidevogels het slecht doen.

Huismus       Foto: Jaqueline Nelissen

De ons allen wel bekende Huismus is een nieuwkomer op de rode lijst. Was deze twintig jaar geleden nog de meest algemene soort van Nederland, nu is het aantal gehalveerd. Oorzaak hiervan is het afnemen van broedgelegenheid en voedsel voor de Huismus. Nieuwbouw biedt veel minder nestelgelegenheid dan oudere huizen, en graanakkers zijn grotendeels vervangen door maïsakkers. De Veldleeuwerik stond vroeger ook in de top tien van meest voorkomende vogels, nu is hij opgenomen op de rode lijst. Soorten die ernstig bedreigd worden, zijn onder andere Grauwe kiekendief, Korhoen, Kemphaan, Velduil, Draaihals, Kuifleeuwerik en Grauwe gors. Met de Duinpieper, Klapekster en Ortolaan gaat het zo slecht dat ze op het punt van uitsterven staan uit in Nederland.

Een aantal soorten is van de vorige rode lijst verdwenen, omdat het met hen inmiddels veel beter gaat. Lepelaar, Ooievaar en IJsvogel zijn de laatste tien jaar zoveel in aantal toegenomen dat ze van de lijst af konden. Ook staan er een aantal soorten nieuw op de lijst, omdat ze voorheen niet in ons land voorkwamen. Hierbij gaat het om nieuwkomers als Roodhalsfuut, Kleine en Grote zilverreiger, Brilduiker, Slechtvalk, Oeverloper, Grote mantelmeeuw en Kortsnavelboomkruiper.

Grutto       Foto: Hendrik van Kampen

Met onze weidevogels gaat het niet zo goed, dat is al geruime tijd bekend. Op de niewe rode lijst staan maar liefst 22 soorten van het boerenland. Dit zijn soorten als Grutto, Tureluur, Veldleeuwerik en Graspieper. Het aantal grutto's is sinds 1960 achteruitgegaan van 125.000 naar 45.000 broedparen. Van de Veldleeuwerik (momenteel 50.000-70.000 paar) is sinds 1973 maar liefst 90% verdwenen. Als belangrijkste oorzaak kan de intensivering van de landbouw gezien worden. Een ander verschijnsel van de laatste decennia is het verdwijnen van kleinschalige, agrarische cultuurlandschappen. Knotwilgen, houtwallen, hagen, hoogstamboomgaarden en ruige overhoekjes met kruiden zijn massaal verdwenen uit het landschap. Soorten die hier afhankelijk van zijn, zijn Patrijs, Steenuil, Grauwe vliegenvanger en Kneu. Het aantal Steenuilen is met 50 tot 75 % afgenomen.
Meer over deze rode lijst is te vinden op de website van Vogelbescherming Nederland.

Bron: Vogelbescherming Nederland

Copyright © 2012 Leerstoelgroep Milieusysteemanalyse , Wageningen UR.