Eenderde van paardenkastanjebomen in Nederland is ziek

15 september 2005

Bijna eenderde van alle paardenkastanjebomen in Nederland lijdt aan de beruchte bloedingsziekte. Dat blijkt uit een inventarisatie van 93 gemeenten. In Zuid-Holland is maar liefst 41 procent van de bomen aangetast. Uit het onderzoek naar de oorzaak van de ziekte onder de paardenkastanjes komt voorlopig naar voren dat er een verband lijkt te bestaan tussen een bacterie die tot de Pseudomonas syringae groep behoort en de waargenomen symptomen. Dit heeft de werkgroep Aesculaap woensdag bekend gemaakt.

Het onderzoek naar de verspreiding van zieke paardenkastanjes en de mate van aantasting bevestigt het eerdere beeld dat de ziekte zich heeft uitgebreid van het westen en het noordwesten naar het zuiden en het oosten van Nederland. Landelijk blijkt 31 procent van de paardenkastanjes ziek. Het westen van Nederland - Zuid-Holland (41 procent), Noord-Holland (32) en Utrecht (37) - kent de grootste aantallen zieke bomen. Hoewel Brabant relatief minder zieke bomen telt (16 procent) is het aantal zieke bomen groot omdat in deze provincie veel paardenkastanjes staan. Drenthe (8 procent), Zeeland (9) en Limburg (8) zijn de minst getroffen provincies. Uit het inventariserend onderzoek komt verder naar voren dat alle soorten paardenkastanjes (Aesculus-soorten) aangetast lijken, waarvan de meest voorkomende soorten Ae. hippocastanum en haar cultivars (witte paardenkastanje) blijkbaar het meest vatbaar zijn. Van de zieke bomen is bijna 60 procent licht, 25 procent matig en ruim 15 procent zwaar aangetast. Bovendien blijkt dat dikkere bomen, met een omvang groter dan 20 centimeter, vaker en zwaarder zijn aangetast dan dunnere bomen.
De resultaten van de inventarisatie zijn te vinden op de website www.kastanjeziekte.wur.nl.

Oorzaak
Het zoeken naar de oorzaak van de bloedingsziekte blijkt complex en tijdrovend te zijn. Na uitvoerige testen binnen dit bestaande project konden vermoedens in de richting van de gevreesde Phytophthora, als directe oorzaak van deze ziekte niet worden bevestigd. De aanwijzingen gaan nu uit naar een bacterie uit de groep van de Pseudomonas syringae als mogelijke veroorzaker. Bacteriën van het geslacht Pseudomonas kunnen optreden als ziekteverwekker bij verschillende gewassen, afhankelijk van de groeiomstandigheden. Op dit moment worden aanvullende infectieproeven uitgevoerd met de gevonden bacterie in een kas op jonge planten. Proeven op oudere bomen, binnen en buiten de bebouwde omgeving, zijn in voorbereiding. Indien deze bacterie de veroorzaker blijkt te zijn, is vervolgonderzoek nodig om uit te wijzen hoe de bacterie zich verspreidt en langs welke route, welke andere factoren de aantasting beïnvloeden en hoe de ziekte het best beheerst en bestreden kan worden.

Fotoactie
De Natuurkalender, Vara’s Vroege Vogels en Wageningen UR zijn gezamenlijk een fotoactie gestart om de Nederlandse paardenkastanjebomen in beeld te brengen. Iedereen wordt gevraagd om een foto te maken van een paardenkastanjeboom in zijn of haar omgeving. De komende maanden en jaren zullen de foto’s worden gebruikt in het onderzoek naar de ontwikkeling van de ziekte die de bomen plaatselijk op grote schaal aantast.

Meer informatie over de fotoactie.