Europa wordt warmer

1 december 2005

De temperatuur in Europa is in de twintigste eeuw 0,95 °C gestegen. Deze stijging is 35% hoger dan de wereldwijde gemiddelde temperatuurstijging van 0,7 °C. Europa heeft in geen vijfduizend jaar klimaatveranderingen van deze omvang gekend. Dat zegt het Europese Milieu Agentschap (EMA).

De jaren 1998, 2002, 2003 en 2004 zijn de vier warmste jaren ooit geregisteerd. In de warme zomer van 2003 verdween tien procent van de alpiene gletsjers. Bij deze snelheid zal driekwart van de Zwitserse gletsjers tegen 2050 gesmolten zijn. Zonder een doeltreffende actie gedurende meerdere decennia zal de wereldwijde opwarming leiden tot het smelten van de ijskappen in het noorden en de uitbreiding van de woestijnen vanuit het zuiden. De bevolking zal mogelijk in het midden worden geconcentreerd.

Succes
De bestaande milieuwetgeving van de EU heeft resultaten geboekt. We hebben water en lucht schoner gemaakt, we hebben enkele ozonafbrekende stoffen geleidelijk uit productie genomen en we hebben het hergebruik van afval verdubbeld. Verder hebben we auto's die minder vervuilen. Zonder de drastische verbeteringen in de laatste twintig jaar dankzij katalysatoren, zou de emissie van sommige stoffen tienmaal hoger zijn dan nu. Maar het heeft wel tien tot twintig jaar geduurd voordat het resultaat van deze maatregelen zichtbaar werd.

Realiteit haalt succes in
Deze succesverhalen op milieugebied worden ingehaald door veranderingen in persoonlijke consumptiepatronen. Europeanen leven langer en in kleinere gezinnen dan vroeger. Dat betekent een grotere belasting voor de leefruimte. In de periode 1990-2000 is meer dan 800.000 hectare van het grondgebied van Europa bebouwd. Dit is vergelijkbaar met een gebied dat driemaal zo groot is als Luxemburg. Als deze tendens zich doorzet, zal het stedelijke gebied in iets meer dan een eeuw verdubbelen.

Europeanen reizen vaker en verder en verbruiken de natuurlijke hulpbronnen van de aarde tweemaal sneller dan het mondiale gemiddelde. De vervoersector levert de snelst groeiende bijdrage aan de broeikasgasemissies en dit zal in de nabije toekomst zo blijven. Zo zal het luchtvervoer tussen nu en 2030 naar verwachting verdubbelen. Als gevolg hiervan laten we een duidelijk spoor achter buiten Europa door daar de natuurlijke hulpbronnen uit te putten en het mondiale milieu aan te tasten.

Doelstelling EU
De EU heeft dit probleem onderkend en heeft een doelstelling vastgesteld: de mondiale temperatuurstijging mag niet meer worden dan twee graden boven het pre-industriële niveau. Maar zelfs dan zullen we in atmosferische omstandigheden leven die de mens nog niet eerder heeft ervaren.

Verder vooruitkijken
Het EMA vindt dat beleidsmakers ver vooruit moeten kijken. Er moet een geleidelijke verschuiving plaatsvinden naar belasting op vervuiling en belasting op het inefficiënte gebruik van materialen en land. Ook is er verandering nodig in de manier waarop subsidies op vervoer, huisvesting, energie en landbouw worden toegepast. We hebben subsidies nodig die duurzame technieken en efficiënte technologieën stimuleren.

Meer informatie

Persbericht EMA (Nederlandstalig)

Samenvatting van het EMA-rapport (Nederlandstalig)

Volledig EMA-rapport (Engelstalig)