Ga naar 'An inconvenient truth'

11 oktober 2006

Vanaf 12 oktober draait de film ‘An Inconvenient Truth’ van Al Gore in de Nederlandse bioscopen. Vanuit wetenschappelijk standpunt schetst de film, op enkele kanttekeningen na, een redelijk volledig en afgewogen beeld van de oorzaken en gevolgen van klimaatverandering en wat we er aan kunnen doen. De hoofdconclusies van de film worden onderschreven door recente studies van het Milieu- en NatuurPlanbureau (MNP).

Goed beeld
In de film van Al Gore zitten een aantal onzorgvuldigheden, maar de hoofdboodschap van de film blijft overeind. Er is wetenschappelijke consensus dat het klimaat is veranderd en dat dit, zeker vanaf 1980, komt door menselijk handelen. Het is zeer waarschijnlijk dat het klimaat verder zal opwarmen met 1,4 tot 5,8 graden in 2100 en dat het risico van nadelige invloeden van klimaatverandering toeneemt. Het gaat hierbij om effecten op voedselvoorziening (vooral in ontwikkelingslanden), biodiversiteit (vooral kwetsbare systemen), (mogelijk zeer sterke) zeespiegelstijging, verandering van klimaatextremen, en het risico van een grootschalige, onomkeerbare verandering in het klimaatsysteem.

De technologieën om het klimaatprobleem te beperken zijn beschikbaar. Kostenschattingen bedragen over het algemeen zo'n 1-2% van het mondiaal inkomen tegen het eind van deze eeuw. De economie zal dus niet instorten, maar hooguit iets minder hard groeien. Het gaat in wezen vooral om maatschappelijke en politieke wil iets aan het probleem te doen.

Kort door de bocht
De hoofdboodschap van de film is dus goed, maar Al Gore gaat op een aantal punten wat kort door de bocht en besteedt weinig aandacht aan de onzekerheden: oorzaak en gevolg in de reconstructie van CO2-concentratie en temperatuur is niet zo duidelijk als Al Gore suggereert. Het is namelijk lastig te bepalen of de temperatuursstijging volgt op de stijging van de CO2-concentratie of andersom. Waarschijnlijk hebben beide mechanismen gespeeld: een hogere CO2-concentratie leidt tot een hogere temperatuur, die op haar beurt weer leidt tot een hogere CO2-concentratie.

Het smelten van veel gletsjers wereldwijd is een duidelijk gevolg van klimaatverandering, maar het geldt slechts beperkt voor de Kilimanjaro. De koppeling van waargenomen extremen (hittegolven, orkanen, hevige neerslag) aan de huidige klimaatverandering wordt in de film te stellig gemaakt. Het is weliswaar waarschijnlijk, zeker bij voortgaande opwarming, maar nog niet onomstotelijk vast te stellen. De versnelde verspreiding van ziekten door klimaatverandering staat zo mogelijk nog meer ter discussie en ook hier is Al Gore te stellig.

Vervolgens stelt Gore dat zowel verdamping uit de oceanen als de neerslag toenemen. Op zich correct, maar om vervolgens te stellen dat een toenemende verdamping uit de bodem verwoestijning veroorzaakt, en dan vooral in de Sahel, is te eenvoudig gesteld. De verdroging van de Sahel, waar in de afgelopen jaren juist weer meer regen valt, wordt veroorzaakt door een scala van factoren die niet alleen samenhangen met klimaatverandering, maar bijvoorbeeld ook met landgebruik. Voor zover het klimaat een rol heeft gespeeld lijkt de oorzaak niet te liggen in toegenomen verdamping, maar in de opwarming van de Atlantische oceaan en de invloed daarvan op de neerslagpatronen in de Sahel.

Ten slotte suggereert Gore dat er geen sceptische geluiden zouden zijn in de wetenschappelijke literatuur. Dat is niet correct, wel klopt het dat die geluiden onevenredig veel aandacht krijgen in de media.

Bron
MNP

Meer informatie

Filmrecensie van het MNP

KNMI over deze film

Onze nieuwsberichten automatisch ontvangen?