 NatuurkalenderNieuws en agendaMeedoenScholenProjectenWaarnemingenInformatie soortenAchtergrondinformatieLinksZoekenLandbouwTekenHooikoortsEikenprocessierupsGanzen31 juli: Hooikoortsplant ambrosia ontkiemt een maand later dan vorig jaar 30 juli: Landelijk grote verschillen in aantallen wespen 25 juli: Overzicht van de ontwikkeling in de natuur in 2010 tot nu 21 juli: Eikenprocessierupsen maken bodemnesten 18 juli: Fruit groeit weer dankzij regen
|
|
We hebben deze quickscan in gang gezet vanwege de extreem hoge temperaturen in de tweede helft van 2006. Juli was de warmste ooit gemeten. Augustus was nog nooit eerder zo nat. September was met 3,7°C boven het langjarig gemiddelde ook de warmste ooit, oktober was 3,3°C boven het gemiddelde en november was 3,0°C boven het gemiddelde. De meteorologische herfst van 2006 (gemiddelde over september, oktober en november) kwam uit op 13,6°C. Dit is maar liefst 1,6°C boven het record van 2005. Ook de eerste 17 dagen van december waren met 4,2°C boven het gemiddelde zeer warm voor de tijd van het jaar en hiermee veruit de warmste herfst sinds de metingen begonnen in 1706. Uit de analyse van de bloeiwaarnemingen werd duidelijk dat meer dan 240 wilde plantensoorten in bloei zijn gezien in de eerste helft van december. Voorbeelden zijn fluitenkruid, bosanemoon en middelste teunisbloem. We bepaalden voor alle plantensoorten met behulp van de gegevens uit www.soortenbank.nl wat de periode van het jaar is waarin de hoofdbloei plaats vindt. Hieruit blijkt dat maar 2% van de gemelde plantensoorten in de winter de hoofdbloei hebben. Voor 27% van de soorten loopt de hoofdbloei tot en met de herfst en voor 56% van de soorten eindigt de hoofdbloei normaal gesproken voor het einde van oktober. Een volledig overzicht hiervan is te vinden in onderstaande tabellen. Van een groot deel van de soorten die begin december in bloei gezien zijn, staan waarschijnlijk maar een beperkt aantal individuen in bloei. Er kan dus niet direct over een hoofdbloei gesproken worden. Met de gevolgde methode in deze quickscan is daar verder niets over te zeggen. Het grote aantal soorten is echter wel opmerkelijk. Naast de wilde plantensoorten werden er ook nog eens ruim tweehonderd soorten tuinplanten in bloei gemeld. Een groot aantal mensen had bijvoorbeeld nog bloeiende geraniums in de tuin staan. Een voorlopig overzicht staat ook hieronder weergegeven. Dit jaar maakt duidelijk dat extreem hoge temperaturen resulteren in een verlenging van het groeiseizoen. Uit de eerste analyses van de internetwaarnemingen van het moment van bladverkleuring (50% en 100%) en volledige bladval blijkt dat de herfst dit jaar twee tot drie weken later begon dan in de eerste helft van de twintigste eeuw. Voor een aantal soorten lijkt het nieuwe jaar al begonnen te zijn. De hazelaar staat al op diverse plaatsen te bloeien. Dit is ten minste een maand eerder dan normaal. Diverse variėteiten van rododendron (bijvoorbeeld Dauricum) en Japanse kersen stonden begin december al te bloeien terwijl eind januari of februari normaal is. We krijgen vaak de vraag wat de gevolgen van de extreem warme herfst en de late bloei voor de natuur zijn. De effecten zijn echter in grote mate onbekend. Het komende jaar wordt daarom een belangrijk jaar voor de ecologische waarnemingsprogrammas. De omvang van de populaties van planten en dieren en het moment waarop de jaarlijks terugkerende verschijnselen in de natuur zich zullen voordoen kunnen misschien meer inzicht geven in de mogelijke effecten. Het feit dat we in 2006 zo veel weersextremen hebben gehad zal het echter niet eenvoudig maken om te bepalen welke eventuele veranderingen in de natuur door de weersextremen veroorzaakt zijn. Meer informatie Phenologie-experts in andere Europese landen: Illustraties Door op de foto te klikken, wordt een hoge-resolutieversie geopend.
Bloeiende planten in de eerste helft van december 2006
Copyright © 2010 Leerstoelgroep Milieusysteemanalyse
, Wageningen UR. | ||||||||||||||||||||||||
|
|
