Ministerie wil hooikoortsplant aan banden leggen Ambrosia breidde zich uit in extreem warm 2006 en nu zeer vroeg in bloei

Waarnemingen van ambrosia doorgeven

19 augustus 2007

Onderzoekers van De Natuurkalender waarschuwen voor een mogelijke blijvende vestiging in ons land van ambrosia. Deze plant is de belangrijkste veroorzaker van hooikoorts in de Verenigde Staten en Zuid Europa. De warmteminnende plant lijkt zich op diverse plaatsen te vestigen. Het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit wil een verdere verspreiding van de hooikoortsplant tegengaan.

	Foto 1: Alsemambrosia in Wageningen(foto: Arnold van Vliet)
	Foto 2: Alsemmbrosia in bloei. Duidelijk te herkennen aan de omgekeerde "schoteltjes" (foto: Arnold van Vliet).
	Foto 3: Alsemambrosia in bloei met duidelijk zichtbare meeldraden (foto: Arnold van Vliet).
	Foto 4: Groot aantal jonge ambrosiaplanten in een berm in Wageningen. Pijlen geven de plaats aan waar de planten staan. (Foto: Arnold van Vliet, datum: 13-08-2007).

De meeste ambrosiaplanten worden in tuinen aangetroffen. Dat komt doordat ze ieder jaar weer via verontreinigd vogelvoer uitgezaaid worden. Volgens Seppe Raaphorst, directeur Natuur van LNV, gaat het ministerie binnen enkele weken overleg voeren met importeurs van vogelzaad om af te spreken dat het ambrosiazaad uit het voer gehaald word. Dat zei hij zondagmorgen in het VARA-radioprogramma Vroege Vogels. In Duitsland is er al een verbod op het gebruik van ambrosiazaad. “Zo ver willen we voorlopig nog niet gaan”, aldus Raaphorst.

Vanwege de extreem warme maanden begint ambrosia nu al in bloei te komen (zie foto 1, klik op foto voor een hogere resolutie). De kans op zaadzetting neemt hiermee toe, waarna de zaden veertig jaar kiemkrachtig kunnen blijven. “Vestiging van de plant kan grote gevolgen hebben voor hooikoortspatiënten, de landbouw en het natuurbeheer” zei Arnold van Vliet van Wageningen Universiteit in Vroege Vogels. In oktober 2006 ontdekten medewerkers van De Natuurkalender een groot aantal ambrosiaplanten in een berm in Wageningen. Het lijkt er op dat door de extreem warme juli, herfst en winter in 2006 enkele planten zich hebben uitgezaaid. Dit jaar staan er enkele honderden planten over een groter gebied verspreid (zie foto 4). Ook in Scheveningen werden op de rand van de duinen enkele honderden planten bij elkaar aangetroffen. Doordat 2007 tot nu toe tot 2,7°C warmer is dan normaal, zijn de eerste planten de afgelopen weken al in bloei gekomen (zie foto 2 en 3). De kans is groot dat de planten, die een lang groeiseizoen nodig hebben, dit jaar tot zaadzetting komen als ze niet tijdig verwijderd worden. Een enkele plant kan rond de 50.000 zaden produceren die tot veertig jaar kiemkrachtig blijven.

Oproep om vindplaatsen te melden
Na een oproep in het radioprogramma Vroege Vogels op 8 oktober 2006 werden vanuit heel Nederland 160 waarnemingen van ambrosia gemeld op www.natuurkalender.nl (zie figuur 1 met de meldingen van alsemambrosia onder aan de pagina). De meeste planten werden in tuinen aangetroffen. Dat komt doordat ze ieder jaar weer via verontreinigd vogelvoer uitgezaaid worden. Vanwege de zeer vroege bloei dit jaar herhalen we nu al de oproep. Om een beter beeld te krijgen van de mate waarin de plant zich uitbreidt in Nederland vragen we mensen dit keer om ook aan te geven hoeveel planten er bij elkaar staan en of de planten zijn aangetroffen in de tuin, de berm of in de vrije natuur. Via natuurkalender.nl kan met behulp van Google Maps zeer precies worden aangegeven waar de plant is aangetroffen. Onderaan de pagina staan in figuur 2 waarnemingen van ambrosia in 2007 tot nu toe.

Hooikoortsproblemen in de komende jaren
Ambrosiapollen zijn de belangrijkste veroorzakers van hooikoorts in de Verenigde Staten en in toenemende mate in Zuid en Midden Europa. Een enkele plant kan een miljard pollen produceren en de allergeniciteit is enkele malen sterker dan de tot nu toe belangrijkste veroorzaker van hooikoorts in Nederland, de grassen. Ambrosia lijkt zich in het rijtje te willen scharen van de eikenprocessierups en blauwtong die steeds meer problemen veroorzaken als gevolg van de stijgende temperaturen. Met de verwachte temperatuurstijging tot 2,8°C in 2050 zullen de groeiomstandigheden voor ambrosia de komende jaren sterk verbeteren. Het zal daarmee voor de planten steeds makkelijker worden om vaste grond onder de voeten te krijgen. Als de plant zich eenmaal gevestigd heeft, is hij zeer moeilijk onder controle te houden wat consequenties heeft voor de landbouw en het natuur- en groenbeheer.

Meer informatie

Figuur 1: Meldingen Ambrosia 2006

Figuur 2: Meldingen Ambrosia 2007

Onze nieuwsberichten automatisch ontvangen?

Copyright © 2010 Leerstoelgroep Milieusysteemanalyse , Wageningen UR.