Latere lente door klimaatverandering

15 november 2007

Met de klimaatverandering is de temperatuur in de lente de afgelopen jaren aardig toegenomen. Dit heeft echter niet op elke soort hetzelfde effect. Voor veel planten is de lente naar voren geschoven, maar dat geldt niet voor alle. Voor een aantal planten is bekend dat ze een korte koude periode nodig hebben om op gang te komen. Als daaraan niet wordt voldaan, komen ze juist later op gang. Onderzoekers in de Verenigde Staten ontdekten dat in Noord-Amerika zelfs een duidelijke grens loopt tussen een vroegere en een latere lente.

Xiaoyang Zhang van het wetenschappelijk onderzoeksinstituut Earth Resources Technology vond een duidelijke grens tussen een vroegere en een latere lente. Die ligt volgens zijn onderzoek in Noord-Amerika tussen de 31 en 40° Noorderbreedte. Ten noorden daarvan wordt in de winter de koudebehoefte van planten ruim overschreden. Een vermindering van het aantal koude dagen heeft daardoor weinig invloed, en in de warmere lentes worden ze eerder groen of bloeien eerder. Ten zuiden van deze overgangszone zijn er voor planten nu te weinig koude dagen. Daardoor hebben de planten meer warme dagen nodig om op gang te komen. De lente begint hierdoor juist later. De resultaten van het onderzoek in de zuidelijke staten van de VS werden gepubliceerd in New Scientist.

Satellietbeelden
Zhang ontdekte deze tegenstelling nadat hij talloze satellietbeelden van de verandering van seizoenen had bestudeerd. Deze foto's, over een periode van 1982 tot 2005, tonen de verschillende herfst- en lentekleuren van bloemen en planten. In gebieden boven de 40° Noorderbreedte kregen de bloemen en planten over de gehele periode gezien gemiddeld 0,32 dagen eerder knoppen. Maar de planten en bloemen onder de 31° Noorderbreedte kwamen juist 0,15 dagen later tot bloei. Het punt waar de klimaatverandering geen zichtbaar effect te zien gaf, ligt op 35° Noorderbreedte.

Verklaring
De verklaring hiervoor is dat sommige bomen en planten juist een korte koude periode nodig hebben om tot bloei te kunnen komen. De noordelijke gedeeltes van het onderzochte gebied krijgen hiermee wel te maken, de zuidelijke gebieden niet en daardoor ontluiken de knoppen later.

Nederland
Ook in Nederland is het fenomeen van de koudebehoefte bekend. De els bijvoorbeeld kwam dit jaar in het westen van Nederland later op gang dan in het oosten, ondanks de hogere temperaturen in het westen. Met de warmer wordende lentes kan dit mogelijk voor meer soorten gaan optreden.

Meer informatie

Nieuwsbericht New Scientist

Samenvatting van het onderzoek

Onze nieuwsberichten automatisch ontvangen?