Bijen in het zonnetje

30 april 2010

Bijen blijven de gemoederen bezighouden. De laatste jaren is het aantal honingbijen sterk aan het afnemen. Recent bleek nog een groot aantal bijenvolkeren van imkers in Nederland en België te zijn gestorven als gevolg van vervuild voedsel. Waarom moeten wij hier ons zorgen over maken en wat kunnen we doen?

	Honingbijen Foto: Waugsberg, GNU-licentie

Het aantal bijen neemt af, niet alleen in Nederland of België, maar in heel Europa en onder andere ook in Amerika. Hele volkeren lijken simpelweg te verdwijnen. Wat de grote aanjager van deze achteruitgang is, moet nog bewezen worden. Er bestaan echter wel een aantal hypothesen. De Varroa-mijt, een uitwendige parasiet, lijkt een grote rol te spelen. Maar ook een overmatig gebruik van pesticiden is geen uitgesloten verklaring. Wetenschappers van Alterra proberen bovendien te achterhalen of mogelijk veranderingen in plantengroei en landschap de laatste decennia een belangrijke invloed hebben gehad.

Bijen vervullen een belangrijke rol in de natuur en in de voedselproductie. Ongeveer 80 procent van alle planten wordt door insecten bestoven. Honingbijen alleen al nemen 15 procent van de plantensoorten voor hun rekening. Naast de honingbijen hebben we in Nederland de wilde bijen. Onder deze groep vallen de meer dan 300 soorten solitaire bijen en de ongeveer 20 hommelsoorten. Omdat de honingbij in het wild eigenlijk niet zelfstandig kan leven, valt deze buiten de groep. Naast de honingbijen helpen ook de hommels steeds vaker met het bestuiven van bijvoorbeeld tomaten. Dat maakt ons en de natuur zeer afhankelijk van zowel de honingbijen als de wilde bijen.

Groenbeleid
Er bestaan oligolectische en polylectische bijen. De eerste groep, vaak solitaire bijen, leeft van slechts een beperkt aantal plantensoorten. De tweede groep, waaronder de honingbijen vallen, kan en moet vele verschillende plantensoorten gebruiken. Dit maakt solitaire bijen zeer gevoelig voor verstoringen. Zeker omdat deze bijen slechts afstanden van 10 tot 250 meter kunnen vliegen. Wanneer de gastplant van deze bij in de hele omgeving gesnoeid of gemaaid wordt, hebben de bijen geen voedsel meer. Dit gevaar bestaat echter ook voor polylectische bijen, omdat vaak hele weilanden en grasvelden op het zelfde moment worden gemaaid. Een verantwoord groenbeleid is dus zeer belangrijk.

Verschillende initiatieven en onderzoeken zijn gestart om de neerwaartse trend in het bijenaantal een halt toe te roepen. Zo is De Bijenstichting opgericht. Deze stichting pleit onder andere voor een verantwoord groenbeleid en tegen het gebruik van schadelijke pesticiden. Zelf kunt u de bijen ook een steuntje in de rug geven. Zo kunt u uw tuin voorzien van insectenvriendelijke planten die voor zowel bijen als vlinders erg aantrekkelijk zijn. Specifiek voor solitaire bijen kunt u met behulp van een houtblok met voorgeboorde gaatjes zorgen voor een geschikte nestgelegenheid. Een lijst met insectenvriendelijke planten en meer tips zijn te vinden op wildebijen.nl.

Te zien
Op dit moment kunt u veel bijen zien vliegen. De werksters van de aardhommel kunnen elk moment verschijnen, nadat de koninginnen nu al een tijdje gevlogen hebben. Maar ook de solitaire bijen laten zich zien. Let bijvoorbeeld eens op het vosje, te herkennen aan een rode gloed. En denk aan de rosse metselbij, vaak te vinden op de blauwe druif. Bovendien maken nog vele andere soorten hun opwachting. Mooi toch, al die biodiversiteit.

Bron

Onze nieuwsberichten automatisch ontvangen?

Copyright © 2012 Leerstoelgroep Milieusysteemanalyse , Wageningen UR.