Fris groen aan de vlier

18 februari 2011

De afgelopen dagen werden bij de gewone vlier op diverse plaatsen in het land al verse groene blaadjes waargenomen. Dit prille groen is een welkome voorbode van het voorjaar. Maar deze kwetsbare groene voorbode wacht wellicht nog een onaangename verrassing.

Vers ontplooide blaadjes van de gewone vlier
Foto: Fedor Gassner

Via De Natuurkalender werden de afgelopen dagen al waarnemingen van ontplooiende vlierblaadjes doorgegeven. De eerste waarnemingen werden zelfs al medio januari gedaan. Op sommige plekken zijn de blaadjes nog niet geheel uitgevouwen en nog rood gekleurd, maar op andere plekken zijn de kenmerkende gekartelde groene blaadjes van de gewone vlier (Sambucus nigra) al te vinden.

Van de gewone vlier is bekend dat hij tijdens warme dagen ’s winters al in blad kan komen te staan. Dit komt doordat de bladknoppen gemakkelijk openbarsten. Met het zachte weer van de afgelopen weken zijn de huidige waarnemingen dus niet zo vreemd. De afgelopen vijf jaar werden er ieder jaar wel enkele vroege waarnemingen in januari en februari gedaan, maar 2007 en 2008 sprongen er duidelijk uit doordat er half februari al veel vlieren in blad stonden. In 2009 en 2010 was de piek van de bladontplooiing pas in maart. Helaas zijn er geen historische waarnemingen van bladontplooiing bij de vlier bekend en kunnen we dus geen vergelijking met het verleden maken.

We zijn benieuwd hoe de vlier zich de komende weken gaat ontwikkelen. De fris groene voorbodes van de lente krijgen volgens de weersverwachting de komende dagen nog aardig wat nachtvorst te verduren. Hoewel veel plantensoorten goed tegen vorst kunnen, lopen de verse vlierblaadjes het risico af te sterven als gevolg van vorstschade. Maar geen zorgen, niet alle blaadjes komen tegelijk uit en de vlier is wel wat gewend.

Naar verwachting zullen de eerste bloeiende witte bloemschermen van de vlier weer vanaf mei te zien zijn. Als het zachte voorjaar doorzet misschien al vanaf half april, zoals dat ook na de extreem zachte start van 2007 gebeurde. De grote zoet geurende bloemschermen zijn een nectar- en stuifmeelfeest voor veel insecten. Naast deze aangename geur, smaakt de vlierbloem voor ons op een pannenkoek, gedroogd als thee of verwerkt als siroop ook heel aardig.

Meld uw eerste bladontplooiing van de vlier