Slecht jaar voor brandnetels

17 september 2011

Het is een bijzonder slecht jaar voor de brandnetels. Tot nu toe zijn er door het Leids Universitair Medisch Centrum zestig procent en het Elkerliek ziekenhuis in Helmond dertig procent minder pollen geteld vergeleken met een gemiddeld jaar. Het extreem droge voorjaar heeft de ontwikkeling van brandnetels sterk belemmerd.

Grote brandnetel
Foto: Frank Vincentz, GFD-licentie)

Het Leids Universitair Medisch Centrum en het Elkerliek ziekenhuis in Helmond hebben op het dak een pollenval staan die continu lucht aanzuigt. Het pollen in de lucht komt op een plakstrip. Zo is dagelijks het aantal pollen te tellen. Er worden 43 verschillende pollensoorten van elkaar onderscheiden en apart geteld onder de microscoop (zie de pollentellingen op Natuurkalender.nl).

De pollentellingen geven een interessant inzicht in hoe planten reageren op weer en klimaat. Dit jaar is het aantal brandnetelpollen zeer laag. In een normaal jaar loopt de brandnetelpollenconcentratie vanaf begin juni op en bereikt half augustus de piek. Dit jaar bleef de concentratie bij beide meetstations laag tot de eerste week van augustus. Bij het LUMC zakte de pollenconcentratie na een week al weer flink terug. Bij het Elkerliek ziekenhuis bleef de concentratie tot begin september op een niveau dat vergelijkbaar is met het gemiddelde uit de jaren '80 en '90 van de vorige eeuw.

Dagelijks gemiddelde brandnetelpollenconcentraties bij het LUMC en
Elkerliek ziekenhuis in de periode 1980 tot en met 1999, en in 2011
Bron: LUMC en Elkerliek

Het totaal aantal getelde pollen tot half september komt bij het LUMC uit op 3096 terwijl het gemiddelde over de jaren '80 en '90 van de vorige eeuw 8585 pollen bedroeg. Daarmee ligt het getelde aantal pollen dit jaar 64 procent lager dan normaal. In Elkerliek werden 5605 pollen geteld. Dit was 33 procent lager dan normaal. De reden voor de lage aantallen heeft alles te maken met het extreem droge voorjaar. Veel brandnetelplanten zijn verdroogd of minder snel tot ontwikkeling gekomen. De overvloedige regenval gedurende de zomermaanden heeft nog voor enig herstel gezorgd maar kon de opgelopen schade uit het voorjaar niet meer teniet doen. Het is nog onduidelijk of het slechte brandneteljaar een invloed gaat hebben op het grote aantal rupsen en dus vlinders dat afhankelijk is van de brandnetel.

Het pollen van de brandnetel veroorzaakt in Nederland trouwens geen hooikoortsklachten.

Met dank aan het LUMC en het Elkerliek Ziekenhuis voor gebruik van de pollentellingen.