 NatuurkalenderNieuws en agendaMeedoenScholenProjectenWaarnemingenInformatie soortenAchtergrondinformatieLinksZoekenLandbouwTekenHooikoortsEikenprocessierupsGanzen |
|
Uiterlijk Korhoenders (Tetrao tetrix) zijn standvogels die leven in vochtige hoogvenen en op heidevelden met plaatselijk berken en wilgen. Met hun bevederde poten behoren ze tot de ruigpoothoenders. Ze zijn zo groot als een dikke kip. De haan heeft een blauwzwart verenkleed, een liervormige staart, een witte onderstaart en een witte vleugelstreep. De hen is roodbruin met over het hele lichaam zwart-witte dwarsbanden. Zowel mannetjes als vrouwtjes hebben kale plekken boven de ogen. Vooral bij hanen zwellen deze in het voorjaar rood op. In tegenstelling tot andere hoendersoorten kunnen korhoenders goed vliegen. Ze hebben een typische vlucht met stijf gehouden vleugels en snelle slagen die worden afgewisseld met lange glijvluchten. Korhoenders eten voornamelijk insecten en zaden, maar ze houden ook erg van rode bosbessen. Baltsperiode Korhoenders baltsen in maart of april; dit is een spectaculaire tijd voor de vogels. Bij zonsopgang verzamelen de hanen zich op een baltsplaats, die vaak van generatie op generatie wordt doorgegeven. De hanen verdedigen daar hun territorium. Door schijngevechten, het spreiden van vleugels en een hoop gefladder en gesis proberen zij een vrouwtje te lokken. Als de kuikentjes uitgekomen zijn, zorgt de hen er voor dat ze veilig opgroeien. Verspreiding in Nederland Om korhoenders te tellen, kan het best gekeken worden naar het aantal hanen in het vroege voorjaar. Hennen en jongen zijn door gedrag en uiterlijk erg moeilijk waar te nemen. Vorige eeuw schommelde het aantal korhanen lange tijd tussen de 750 en 1500. Vanaf eind jaren zestig werd dit aantal dramatisch kleiner van 450 in 1976, 175 in 1980, 60 in 1985 tot 36 in 1992. In de 90'er jaren kwam de vogel alleen nog voor op de Sallandse Heuvelrug en enkele heidegebieden in Midden-Brabant, terwijl ze daarvoor ook op de Veluwe, Noord-Limburg en andere plaatsen in Drenthe voorkwamen. De laatste jaren nam het aantal nog verder af. In 2000 werden er nog slechts 14 hanen geteld, allen op de Sallandse Heuvelrug. Na een piekje van 23 hanen in 2006, werden in 2007 weer vijftien hanen geteld. In het voorjaar van 2008 telden Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer twaalf korhanen en minimaal twaalf hennen in het Nationaal Park Sallandse Heuvelrug. Weer een lichte daling ten opzichte van voorgaande jaren dus. Uit onderzoek dat Alterra vorig jaar heeft uitgevoerd, blijkt dat de Sallandse populatie korhoenders vitaal is, maar kwetsbaar blijft. Daarom gaan de natuurorganisaties hun heidebeheer nog beter afstemmen op de behoeftes van het korhoen. Bedreiging Er worden verschillende oorzaken aangewezen voor het verdwijnen van de korhoenders in Nederland: Als gevolg van klimaatverandering zullen zowel zachte winters als regen tijdens de voortplantingsperiode meer voorkomen. Het vroeger uitlopen van de knoppen in de lente maakt de voedselschaarste in het voorjaar echter korter. Wanneer de korhoenders genoeg voedsel tot hun beschikking hebben kunnen ze de regenperiodes makkelijker overbruggen. Tijdens een drogere, warmere herfst is er voor het beginnen van de winter meer voedsel aanwezig waardoor de vogels zich optimaal kunnen opvetten en sterker aan de winter kunnen beginnen. Redding? Omdat het kleine aantal korhanen zeer kwetsbaar is, wordt er bij het beheer van de Sallandse Heuvelrug rekening met ze gehouden. De afgelopen jaren zijn er bijvoorbeeld stukken bos gekapt om het oppervlak aan open heideterrein te vergroten. Daarnaast lopen er nu Schotse hooglanders rond, die door te grazen meer afwisseling in het gebied brengen. Hopelijk zorgt dit voor een flinke groei van de populatie. Ook op andere plekken in de provincies Noord-Brabant, Overijssel en Drenthe wordt geprobeerd het korhoen weer terug te krijgen. Het korhoen staat op de Rode Lijst vanwege de sterke afname, de zeer beperkte verspreiding en de gebondenheid aan kwetsbaar biotoop van de Nederlandse broedpopulatie. Zelfs als de voedsel- en leefomstandigheden gunstig zijn voor deze soort zou de stand zich maar langzaam kunnen herstellen. Korhoenders leggen slechts een maal per jaar hun eieren en er zijn doorgaans circa acht eieren per legsel. Van de uitgekomen jongen gaat veelal weer een groot deel verloren. Verspreidingskaartjes zijn te vinden op de website van SOVON Bronnen Nieuwsberichten van De Natuurkalender over het korhoen Natuurberichten over het korhoen
Copyright © 2010 Leerstoelgroep Milieusysteemanalyse
, Wageningen UR. | ||||||||
|
|
||||||||||
